Có những người phụ nữ bạn gặp một lần rồi cứ nhớ mãi, không phải vì họ nói điều gì to tát, mà vì trong sự điềm đạm của họ có một thứ rất hiếm: họ đã đi qua đủ để hiểu, và đã hiểu đủ để không còn cần chứng minh. Chị Nguyễn Thị Ngọc Dung là một người như vậy. Hôm nay tôi muốn kể cho bạn nghe về chị.
Tôi giới thiệu chị Ngọc Dung không phải như một người ngoài đọc được một câu chuyện hay trên mạng, mà như một người cùng đi trên một con đường. Chúng tôi cùng học một khoá, cùng nhìn về một hướng: giúp những người phụ nữ giỏi giang thôi phải gồng gánh đến kiệt sức. Và tôi tin, nếu bạn là một người mẹ, một người phụ nữ làm kinh doanh đang thấy mình mệt mà chưa gọi được tên cái mệt ấy, thì câu chuyện của chị sẽ chạm vào bạn.
Chị tự mô tả mình bằng một câu rất giản dị: “một nữ doanh nhân, và cũng là một người phụ nữ đã đi một quãng đường dài để tìm lại chính mình.” Quãng đường ấy, tôi xin kể lại cho bạn.
Từ những con số đến trái tim con người
Chị Ngọc Dung tốt nghiệp Cử nhân Kinh tế Đối ngoại, Đại học Ngoại thương năm 2008, rồi sang Singapore học Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh chuyên ngành Tài chính, tốt nghiệp năm 2009. Nghe qua, đó là một lý lịch đẹp — trường tốt, bằng cấp quốc tế, một khởi đầu mà nhiều người mơ ước.
Nhưng điều tôi thấy quý ở chị là chị không kể Singapore như một chiến tích. Chị kể nó như một bài học về chính mình. Chị viết: “Singapore không phải câu chuyện của một cô gái kém cỏi cố gắng. Đó là hành trình tôi học cách tin vào chính mình — bởi rào cản lớn nhất của tôi ngày ấy không phải năng lực, mà là câu chuyện tôi tự kể về năng lực của mình.”
Chị kể lại rất thật: trong những giờ thảo luận nhóm, chị có ý kiến mà ngồi im. “Bốn bức tường của tôi không phải bằng gạch — nó bằng một câu tôi tự nói với mình mỗi ngày: mình không đủ tốt, mình không bằng người ta. Nhưng nó giam tôi thật.” Tôi đọc đoạn đó và gật đầu, vì tôi biết có bao nhiêu người phụ nữ tài năng đang sống sau đúng bức tường vô hình ấy — một bức tường không ai dựng lên ngoài chính họ.
Hành trình kinh doanh có cả vấp ngã
Tôi trân trọng chị Ngọc Dung còn vì chị không giấu những lần mình ngã. Về nước, chị mở một trung tâm tư vấn du học Singapore — làm vì muốn chia sẻ những gì mình đã trải, không đặt lợi nhuận lên đầu. Kết quả, như chị kể thẳng: “hơn một năm thì hết vốn và phải dừng.”
Sau đó chị vào BIDV, làm 5 năm ở Trung tâm Tài trợ Thương mại tại Hội sở. Một vị trí ổn định, một con đường an toàn. Vậy mà đến một lúc, chị nhận ra mình “khao khát được làm việc với con người nhiều hơn là với máy móc và những con số suốt mười tiếng mỗi ngày.”
Năm 2015, chị trở về tiếp quản doanh nghiệp gia đình — một công ty sản xuất và phân phối hạt giống rau đã 15 năm tuổi, khi ấy đang khủng hoảng. Lý do chị quay về, tôi nghĩ chỉ người con hiểu chuyện mới nói được: “Tôi về để không chôn vùi ước mơ của bố mẹ.” Giờ đây chồng chị điều hành công ty, còn chị lùi lại làm cố vấn.
Bạn thấy chưa, đây không phải chân dung một người “thành công thẳng một đường”. Đây là chân dung một người phụ nữ thật: có bằng cấp, có vấp ngã, có lúc chọn ổn định rồi lại rời bỏ nó, có lúc gánh vác vì gia đình. Chính vì thật, câu chuyện của chị mới đáng tin.
Người mẹ ba con, và cánh cửa tiếp theo
Có một điều chị Ngọc Dung nói mà tôi — một người mẹ — nghe là thấm ngay. Chị là mẹ của ba cậu con trai. Và chị kể rằng chính những năm tháng “vừa gồng gánh doanh nghiệp vừa làm mẹ, vừa cố gắng là ‘người phụ nữ hoàn hảo’ trong mắt mọi người” đã đưa chị đến giới hạn của chính mình — và cũng chính giới hạn đó mở ra cánh cửa tiếp theo.
Chị mô tả cái bẫy tinh vi ấy chính xác đến mức tôi phải trích lại nguyên văn. Sau khi từ Singapore về, chị làm rất nhiều việc cùng lúc — việc cộng đồng, việc tư vấn, việc gia đình. “Nhìn từ ngoài, tôi ổn. Làm được việc, nhiều vai, ai hỏi cũng bảo ‘chị Dung giỏi thật’. Nhưng bên trong, tôi có một cảm giác mơ hồ mà mãi sau này mới gọi được tên: tôi đang làm rất nhiều thứ, mà không có thứ nào thực sự là của tôi.”
Và đây là câu tôi muốn bạn đọc chậm lại: “Cái bẫy tinh vi nhất là — nó không đau đủ để tôi dừng lại. Nó chỉ làm tôi trống.”
Nếu tối nay bạn cũng đang thấy một khoảng trống không gọi được tên — không hẳn buồn, không hẳn mệt, chỉ là trống — thì có lẽ bạn hiểu chị đang nói về điều gì. Cơ thể chị lên tiếng trước cả chị: những đêm khó ngủ, cái mệt không giải thích được. Chị từng nghĩ đó là do tuổi, do công việc. Sau này chị hiểu: đó là cơ thể đang gõ cửa, báo rằng người chủ của nó đã đi lạc khá xa khỏi chính mình.
Từ tài chính, chị tìm về tâm lý học
Cánh cửa tiếp theo của chị Ngọc Dung là tâm lý học. Chị theo học coaching và tâm lý học, có chứng chỉ bồi dưỡng tâm lý cho học sinh THPT, và hiện đang theo học Thạc sĩ Tâm lý học tại Đại học Sư phạm Hà Nội. Chị là đồng sáng lập Viện Tâm lý học Doanh nhân & Giáo dục Học đường (ESEPI), Giám đốc Đại sứ BNI, và là thành viên cộng đồng doanh nhân BNI.
Điều làm tôi khâm phục là cách chị nhìn tất cả những mảnh ghép đời mình. Chị không coi mười mấy năm làm tài chính, làm kinh doanh là “đi lạc” rồi mới quay về đúng đường. Chị viết: “Tất cả những mảnh ghép ấy — tài chính, kinh doanh, làm mẹ, tâm lý — hợp lại thành công việc tôi làm hôm nay.” Đó là lý do chị hiểu nữ doanh nhân theo một cách mà một người chỉ học tâm lý thuần tuý khó có được: chị đã ngồi đúng cái ghế của họ, đã gánh đúng cái gánh của họ.
Sứ mệnh của chị, chị gói lại thế này: “giúp những người làm kinh doanh giống tôi được thấu hiểu chính mình — để sống thật, sống sâu, sống có ý nghĩa, bình an và thịnh vượng mà không phải kiệt sức vì gồng gánh.”
Trong công việc, chị hay chỉ ra bốn “mô thức” âm thầm điều khiển những người phụ nữ giỏi giang: “phải mạnh”, “phải giỏi”, “phải gánh”, “phải làm hài lòng”. Bốn câu ấy nghe quen không? Chị nói chúng lặng lẽ bơm căng thẳng vào người ta mỗi ngày — cho tới khi giấc ngủ, sức khoẻ và cả tâm trạng phải thay ta trả nợ. Và chị định nghĩa lại chữ “buông” mà nhiều người hiểu lầm: “buông là trả lại những gánh nặng vốn không thuộc về mình” — không phải bỏ bê con cái hay phó thác công việc, mà là thôi vác những kỳ vọng ta tự nhận về dù không ai giao.
“Hành Trình Trở Về” — và phương pháp THỨC
Từ tất cả những gì đã sống và đã học, chị Ngọc Dung cùng các cộng sự ở Viện ESEPI xây một chương trình đồng hành mang tên “Hành Trình Trở Về” — sáu tuần dành cho những người nữ doanh nhân đang quá tải, kiệt sức và đánh mất kết nối với chính mình.
Chương trình dựa trên Phương pháp THỨC (Tĩnh – Hiểu – Ươm – Chọn) của Viện. Học viên được chia thành nhóm nhỏ do các co-founder trực tiếp đồng hành, có một buổi trò chuyện riêng trước khi vào chương trình. Ba giá trị chị đặt làm trọng tâm rất đời thường mà rất khó: gỡ được những gánh nặng vô hình mình tự vác; nghe lại được tiếng nói thật của chính mình; và sống thật, sống sâu, sống có ý nghĩa hơn.
Điều tôi tin bạn nên biết — và cũng là điều khiến tôi yên tâm giới thiệu chị — là cách chị nói về chương trình của mình một cách trung thực. Chị không hứa hẹn phép màu. Chính chị viết: “đây không phải con đường tắt, không có công thức, không ai hứa cho bạn một kết quả chắc chắn. Có những ngày tôi vẫn quên thực hành. Có những giai đoạn tôi đi lòng vòng.” Với chị, trở về với chính mình không phải một lần dứt điểm, mà là “một việc ta chọn lại mỗi ngày.” Trong một thế giới đầy lời hứa hào nhoáng, sự thành thật ấy với tôi là dấu hiệu của một người làm nghề tử tế.
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về chị và về “Hành Trình Trở Về”, bạn có thể ghé thăm website của chị Ngọc Dung (dungdiudang.com). Ở đó chị viết đều đặn về tâm lý của người phụ nữ làm kinh doanh, bằng giọng của một người vừa đủ chuyên môn vừa đã đi qua thật.
Vì sao tôi giới thiệu chị Ngọc Dung với bạn
Tôi giới thiệu chị Ngọc Dung với bạn vì ba điều. Một, chị nói từ trải nghiệm thật chứ không từ lý thuyết — chị đã từng là người phụ nữ “có mọi thứ trên giấy tờ mà vẫn thấy trống”. Hai, chị có chuyên môn thật: một hành trình từ Ngoại thương, Thạc sĩ Tài chính ở Singapore, đến Thạc sĩ Tâm lý học đang theo học. Ba, và quan trọng nhất, chị trung thực — chị không bán cho bạn một lời hứa tuyệt đối, chị chỉ mời bạn ngồi xuống bên chính mình.
Với tôi, đó đúng là chân dung một người đáng để bạn lắng nghe.
Câu chuyện của chị Ngọc Dung — người mẹ ba con vừa gánh doanh nghiệp gia đình vừa đi tìm lại chính mình — chính là câu chuyện tôi vẫn kể mỗi ngày. Bởi tôi tin có một cách để một người mẹ vừa làm chủ cơ nghiệp, vừa giữ trọn gia đình mà không phải đánh đổi bản thân đến kiệt sức. Chị đi từ phía “chăm cái tâm”, còn tôi đi từ phía dựng nghiệp mà không mất mái nhà — nhưng chúng tôi đang gặp nhau ở cùng một điểm đến: người phụ nữ được trở về nguyên vẹn là chính mình.
Tôi là BaBinh Alvara — một người mẹ bốn con, dựng nhiều doanh nghiệp từ tay trắng nơi đất khách mà vẫn cố giữ trọn gia đình. Nếu câu chuyện của chị Ngọc Dung chạm tới bạn, có lẽ bạn và tôi đang đi trên cùng một hành trình.
Bắt đầu miễn phí: tải cẩm nang “5 Ranh Giới của người mẹ vừa làm chủ vừa giữ trọn gia đình” — ranhgioi.babinhalvara.com (hoặc nhận qua trang này).
Đọc trọn hành trình: ebook “Mẹ Tướng” — metuong.babinhalvara.com.
Bài viết nằm trong loạt bài BaBinh Alvara giới thiệu các cộng sự cùng khoá IPS 16 — những người đang thật sự làm nghề trong lĩnh vực đào tạo kinh doanh & khởi nghiệp. Thông tin về nhân vật được tổng hợp từ phần giới thiệu do chính họ công bố.
